Khi một bên mong muốn chấm dứt cuộc hôn nhân do mâu thuẫn vợ chồng ngày càng trầm trọng và không thể tìm được được tiếng nói chung thì việc khởi kiện để yêu cầu giải quyết ly hôn được đặt ra. Tuy nhiên, nhiều người vẫn băn khoăn “Ly hôn đơn phương thì nộp đơn khởi kiện ở đâu?”. Do đó, qua bài viết dưới đây, Luật Nguyễn Khuyến sẽ giải đáp và cung cấp thông tin về vấn đề này.
Xem thêm:
Thủ tục ly hôn khi đang ở nước ngoài?
Thời gian giải quyết ly hôn đơn phương là bao lâu?
1. Thế nào là ly hôn đơn phương?
Ly hôn đơn phương được hiểu là việc ly hôn chỉ dựa trên yêu cầu, mong muốn của một bên hoặc cả hai bên đều mong muốn ly hôn nhưng lại không thể thoả thuận về quyền nuôi con, phân chia tài sản khi ly hôn.
Khi muốn ly hôn đơn phương thì cần tiến hành khởi kiện để yêu cầu giải quyết ly hôn. Do đó, người khởi kiện cần phải nắm rõ các quy định pháp luật liên quan đến việc khởi kiện dân sự để việc ly hôn được giải quyết nhanh chóng nhất có thể.
2. Ly hôn đơn phương thì nộp đơn khởi kiện ở đâu?
2.1. Nộp đơn khởi kiện yêu cầu giải quyết ly hôn ở đâu?
Khoản 1 Điều 28 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 quy định về một trong những tranh chấp thuộc thẩm quyền giải quyết của Toà án đó là:
“Điều 28. Những tranh chấp về hôn nhân và gia đình thuộc thẩm quyền giải quyết của Tòa án
- Ly hôn, tranh chấp về nuôi con, chia tài sản khi ly hôn; chia tài sản sau khi ly hôn.”
Trước khi sáp nhập địa giới hành chính (tức trước ngày 01/7/2025), theo Điều 35 Bộ luật tố tụng dân sự 2015, thẩm quyền giải quyết ly hôn đơn phương thuộc về Toà án nhân dân cấp huyện.
Kể từ ngày 01/7/2025, hệ thống Toà án nhân dân cấp huyện bị xoá bỏ, thẩm quyền giải quyết ly hôn đơn phương được quy định như sau:
“Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp quy định tại các điều 26, 28, 30 và 32 của Bộ luật này; giải quyết những yêu cầu quy định tại các điều 27, 29, 31 và 33 của Bộ luật này, trừ yêu cầu hủy phán quyết trọng tài, đăng ký phán quyết trọng tài vụ việc thuộc thẩm quyền giải quyết của một số Tòa án nhân dân cấp tỉnh theo quy định tại khoản 2 Điều 37 của Bộ luật này”
Như vậy,sau khi sáp nhập địa giới hành chính, Toà án nhân dân khu vực là cơ quan có thẩm quyền giải quyết đơn khởi kiện ly hôn đơn phương. Đồng thời, Toà án nhân dân khu vực sẽ kế thừa quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm của Toà án nhân dân cấp huyện theo quy định tại Nghị quyết 81/2025/UBTVQH15.
Căn cứ vào điểm a Khoản 1 Điều 39 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 quy định như sau:
“1. Thẩm quyền giải quyết vụ án dân sự của Tòa án theo lãnh thổ được xác định như sau:
- a) Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc, nếu bị đơn là cá nhân hoặc nơi bị đơn có trụ sở, nếu bị đơn là cơ quan, tổ chức có thẩm quyền giải quyết theo thủ tục sơ thẩm những tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động quy định tại các Điều 26, 28, 30 và 32 của Bộ luật này”
Khi một người làm đơn khởi kiện yêu cầu giải quyết ly hôn thì họ được gọi là nguyên đơn, còn phía người vợ/chồng còn lại được gọi là bị đơn. Theo quy định, Toà án nơi bị đơn cư trú có thẩm quyền giải quyết vụ án dân sự.
Như vậy, khi ly hôn đơn phương thì người khởi kiện cần nộp đơn khởi kiện đến Toà án nhân dân khu vực nơi người vợ/chồng của mình cư trú, làm việc. Việc xác định Toà án nhân dân khu vực nơi bị đơn cư trú, làm việc có thẩm quyền giải quyết căn cứ theo quy định tại Phụ lục ban hành kèm Nghị quyết 81/2025/UBTVQH 15.
2.2. Nộp đơn khởi kiện yêu cầu giải quyết ly hôn bằng cách nào?
Căn cứ vào Điều 190 Bộ luật tố tụng dân sự 2015, người khởi kiện có thể gửi đơn khởi kiện đến Toà án bằng một trong ba phương thức sau:
- Nộp trực tiếp tại Tòa án;
- Gửi đến Tòa án theo đường dịch vụ bưu chính;
- Gửi trực tuyến bằng hình thức điện tử qua Cổng thông tin điện tử của Tòa án (nếu có).
3. Nộp đơn khởi kiện ở đâu khi không biết địa chỉ của bị đơn?
Thực tế, có nhiều trường hợp vợ chồng vì mâu thuẫn, xích mích mà đã ly thân, sống xa cách và không còn liên lạc với nhau nhiều năm hoặc một bên do không muốn ly hôn nên cố tình che giấu địa chỉ, dẫn đến việc nguyên đơn không thể xác định địa chỉ cư trú, làm việc hiện tại của bị đơn. Từ đó khiến việc xác định nơi nộp đơn khởi kiện gặp khó khăn.
Để khắc phục tình trạng này, điểm a Khoản 1 Điều 40 Bộ luật tố tụng dân sự 2015 quy định như sau:
“1. Nguyên đơn có quyền lựa chọn Tòa án giải quyết tranh chấp về dân sự, hôn nhân và gia đình, kinh doanh, thương mại, lao động trong các trường hợp sau đây:
- a) Nếu không biết nơi cư trú, làm việc, trụ sở của bị đơn thì nguyên đơn có thể yêu cầu Tòa án nơi bị đơn cư trú, làm việc, có trụ sở cuối cùng hoặc nơi bị đơn có tài sản giải quyết”
Như vậy, trường hợp không biết nơi cư trú, làm việc của bị đơn hiện tại thì người vợ/chồng khởi kiện yêu cầu giải quyết ly hôn có thể nộp đơn khởi kiện tại Tòa án nhân dân khu vực nơi bị đơn cư trú, làm việc cuối cùng.
Trong đó, theo Khoản 3 Điều 5 Nghị quyết 04/2017/NQ-HĐTP, “nơi cư trú, làm việc cuối cùng” của bị đơn được xác định là địa chỉ người bị đơn đã từng cư trú, làm việc hoặc có trụ sở mà nguyên đơn biết được gần nhất tính đến thời điểm khởi kiện và được cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp, xác nhận hoặc có căn cứ khác chứng minh.
Qua bài viết trên đây, Luật Nguyễn Khuyến đã cung cấp những thông tin pháp lý về “Ly hôn đơn phương thì nộp đơn khởi kiện ở đâu?”. Nếu quý khách hàng còn vướng mắc pháp lý cần giải đáp, vui lòng liên hệ tới Luật Nguyễn Khuyến qua SĐT: 0947 867 365 (Luật sư Nguyễn Bỉnh Hiếu) để được Luật sư tư vấn chính xác và kịp thời. Luật Nguyễn Khuyến chân thành cảm ơn.
15 Lượt xem
