Khi ly hôn, chủ yếu các cặp vợ chồng tranh chấp về tài sản và giành quyền nuôi con. Vì vậy, nội dung bài viết dưới đây Luật Nguyễn Khuyến sẽ giải đáp các vướng mắc liên quan đến việc giành quyền nuôi con sau ly hôn.
>Xem thêm
Án phí tòa án khi giải quyết vụ việc dân sự?
Văn bản kiến nghị là gì? Sử dụng văn bản kiến nghị khi nào?
1. Sau ly hôn ai là người được nuôi con?
Vấn đề ai là người nuôi con sau khi ly hôn có thể giải quyết theo hai cách: vợ, chồng tự thỏa thuận hoặc giải quyết theo pháp luật, được quy định tại khoản 2 Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình 2014: “Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con”.
Theo đó, nếu hai vợ chồng có thỏa thuận về việc nuôi con sau ly hôn thì Tòa án sẽ công nhận sự thỏa thuận của vợ, chồng và giao con cho cha hoặc mẹ nuôi dưỡng theo đúng thỏa thuận. Ngược lại, nếu không có thỏa thuận hoặc không thể thỏa thuận được thì Tòa án sẽ giải quyết theo quy định của pháp luật. Cụ thể:
Về nguyên tắc con dưới 36 tháng tuổi thì sẽ ưu tiên cho mẹ nuôi. Điều này được quy định tại khoản 3 Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình 2014: “Con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con”.
Cũng theo quy định này, có thể thấy, không phải mọi trường hợp người mẹ sẽ được nuôi con dưới 36 tháng tuổi. Có những trường hợp mẹ không thể được nuôi con như:
- Một là, trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con (Ví dụ: người mẹ bị mất năng lực hành vi dân sự hoặc khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi; người mẹ đang trong thời gian chấp hành hình phạt tù, những trường hợp khác tại khoản 1 Điều 85 về hạn chế quyền của cha, mẹ với con chưa thành niên);
- Hai là, trường hợp cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.
Đối với trường hợp con trên 36 tháng tuổi, cha mẹ có quyền nuôi con bình đẳng như nhau, vì vậy, cha mẹ đều có thể giành quyền nuôi con sau ly hôn. Nếu có xảy ra tranh chấp quyền nuôi con sau ly hôn thì Tòa án sẽ căn cứ vào các điều kiện của vợ, chồng nhằm phục vụ cho quyền lợi mọi mặt của con để ra quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi dưỡng.
Trường hợp con từ đủ 07 tuổi trở lên, ngoài việc xem xét điều kiện của vợ, chồng và quyền lợi của con thì Tòa còn phải xem xét đến tâm tư, nguyện vọng của con để ra quyết định.
Cụ thể những điều kiện như thế nào để có thể giành quyền nuôi con sẽ được giải đáp tại mục 2 của bài viết này.
2. Điều kiện để giành quyền nuôi con sau ly hôn
Theo quy định của pháp luật, vợ chồng sau khi ly hôn muốn giành quyền nuôi con trong trường hợp không thể thỏa thuận được thì phải chứng minh các điều kiện của mình để đảm bảo quyền lợi về mọi mặt của con. Bao gồm:
* Điều kiện về mặt vật chất:
Người không có thu nhập ổn định khó có thể đáp ứng được nhu cầu tối thiểu của con. Do đó, người trực tiếp nuôi dưỡng con phải là người có điều kiện vật chất đảm bảo nuôi con. Vợ, chồng có thể chứng minh điều kiện vật chất qua những phương diện như sau:
– Chứng minh khả năng thu nhập thực tế;
– Chứng minh có công việc thực tế ổn định;
– Có nhà ở hợp pháp;
– Đảm bảo môi trường sinh hoạt, điều kiện học tập tốt cho con.
Tất nhiên, không phải có điều kiện tài chính tốt hơn là sẽ giành được quyền nuôi con. Nhưng nếu không chứng minh được thu nhập của mình đảm bảo cho việc nuôi con thì đây sẽ điểm bất lợi trong việc giành quyền nuôi con.
Về vấn đề này, không nhất thiết bạn phải có công việc, có thu nhập cao mới được nhận quyền nuôi con, mà bạn chỉ cần đủ điều kiện để đáp ứng cho việc phát triển bình thường về thể chất cũng như tinh thần của con. Bởi theo quy định của Luật Hôn nhân và gia đình, bên không trực tiếp nuôi con phải có nghĩa vụ cấp dưỡng cho con. Vì vậy, nếu Tòa án giải quyết quyền nuôi con cho bạn, thì vợ/chồng bạn vẫn phải có nghĩa vụ cấp dưỡng hàng tháng cho con.
* Điều kiện về mặt tinh thần:
Để trẻ có thể phát triển toàn diện thì cần phải được đáp ứng cả về yếu tố vật chất và tinh thần. Với điều kiện này sẽ xét trên tình cảm dành cho con cái, nhân cách đạo đức, thời gian dạy dỗ, chăm sóc con, thời gian vui chơi cùng con…của bố hoặc mẹ.
Bạn có thể chứng minh điều kiện về mặt tinh thần qua việc chứng minh mình có phẩm chất đạo đức tốt, có môi trường sống tốt cho con, con muốn ở với bạn hơn. Bên cạnh đó có thể chứng minh thời gian dành để chăm sóc, nuôi dưỡng con thông qua thời gian làm việc hàng tuần, hàng tháng của mình, tính chất công việc có hay phải đi xa nhà hay không,…
Đồng thời, nếu đối phương có nền tảng kinh tế tốt hơn nhưng nếu chứng minh được họ không có nhân cách đạo đức tốt hay không thể dành thời gian để chăm sóc, nuôi dưỡng con thì đó sẽ là điểm bất lợi cho họ.
Nhìn chung lại, điều kiện vật chất là một trong những yếu tố quan trọng khi Tòa án phán quyết quyền nuôi con. Tuy nhiên, đó không phải là yếu tố quyết định. Phán quyết cuối cùng của Tòa sẽ dựa trên việc xem xét, cân đối về lợi ích của con trên mọi mặt, căn cứ vào sự chứng minh điều kiện của các bên và bằng chứng bất lợi của bên còn lại.
3. Một số câu hỏi thường gặp
(?) Sau khi có phán quyết của Tòa án về việc giành quyền nuôi con thì có thể kháng cáo để giành lại quyền nuôi con hay không?
Tranh chấp về quyền nuôi con cũng được xét xử theo hai cấp sơ thẩm và phúc thẩm. Nếu như phán quyết cấp sơ thẩm có những bất lợi pháp lý mà đương sự (vợ hoặc chồng) không đồng ý thì đương sự có quyền kháng cáo để tòa án xem xét giải quyết tranh chấp về quyền nuôi con theo quy định của pháp luật tại Điều 271 Bộ luật tố tụng dân sự 2015.
Thời hạn kháng cáo đối với bản án của Tòa án cấp sơ thẩm là 15 ngày kể từ ngày tuyên án.
(?) Sau khi có quyết định của Tòa mà một bên cha hoặc mẹ không đảm bảo được các điều kiện để nuôi con thì có được thay đổi người trực tiếp nuôi con hay không?
Căn cứ tại khoản 1 và điểm b khoản 2 Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, trường hợp người trực tiếp nuôi con không đủ điều kiện trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con sau khi ly hôn thì có thể bị thay đổi người trực tiếp nuôi con.
Việc thay đổi người trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn có thể được thực hiện theo phương thức là cha mẹ tự thỏa thuận với nhau. Sau đó có thể yêu cầu Tòa án nhân dân cấp huyện nơi cư trú của một trong các bên công nhận sự thỏa thuận đó để thay đổi việc trực tiếp nuôi con.
Trong trường hợp không thể thỏa thỏa thuận được thì phải khởi kiện tại Tòa án nhân dân cấp huyện và cần đảm bảo một trong các điều kiện quy định tại Điều 84 Luật Hôn nhân và gia đình 2014 như sau:
- Có yêu cầu của cha, mẹ hoặc cá nhân tổ chức (người thân thích, cơ quan quản lý nhà nước về gia đình, cơ quan quản lý nhà nước về trẻ em, Hội liên hiệp phụ nữ);
- Có căn cứ chứng minh được người đang trực tiếp nuôi con không đủ điều kiện để tiếp tục trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng và giáo dục con (Ví dụ: thu nhập bấp bênh hoặc không có thu nhập, chỗ ở không ổn định, công việc thường xuyên phải vắng nhà, không có thời gian dành cho con);
- Nếu cha hoặc mẹ đang không trực tiếp nuôi con muốn giành quyền nuôi con thì phải chứng minh được các điều kiện về vật chất lẫn tinh thần đủ đảm bảo cho nhu cầu và sự phát triển bình thường của con;
- Nếu con đủ 07 tuổi trở lên cần phải xem xét đến nguyện vọng của con.
Từ những điều kiện trên, để thực hiện việc thay đổi người trực tiếp nuôi con thì cần chuẩn bị những hồ sơ giấy tờ như sau:
- Đơn khởi kiện yêu cầu thay đổi quyền nuôi con/Đơn yêu cầu thay đổi quyền nuôi con (đối với trường hợp tự thỏa thuận);
- Quyết định/Bản án ly hôn có hiệu lực của Tòa án;
- Căn cước công dân;
- Giấy khai sinh của con;
- Các giấy tờ chứng minh cho việc khởi kiện thay đổi quyền trực tiếp nuôi con áp dụng đối với trường hợp khởi kiện (chứng cứ chứng minh người đang trực tiếp nuôi con không đảm bảo điều kiện để chăm sóc, nuôi dưỡng con nữa; tài liệu chứng minh người muốn giành quyền nuôi con có đủ điều kiện để đảm bảo cho việc chăm sóc, nuôi dưỡng con…).
Như vậy, bài viết trên đây, NK Lawyers đã chia sẻ đến bạn đọc những thông tin pháp lý liên quan đến vấn đề giành quyền nuôi con sau ly hôn. Mong rằng những chia sẻ trong bài viết mang lại thông tin hữu ích nhất cho bạn đọc. Mọi vấn đề pháp lý liên quan đến thủ tục ly hôn, tranh chấp sau khi liên hôn, quý vị có thể liên lạc với NK Lawyers qua SĐT: 0947 867 365 (Luật sư: Nguyễn Bỉnh Hiếu) để được tư vấn tận tâm, nhanh chóng và kịp thời. Cảm ơn quý vị đã quan tâm!
17 Lượt xem
