Mua bán đất bằng giấy viết tay là một hoạt động đã diễn ra từ rất lâu và phổ biến, đặc biệt là ở khu vực nông thôn. Vậy, mua bán đất bằng giấy viết tay có đăng ký cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được không? Bài viết dưới đây, Luật Nguyễn Khuyến sẽ giải đáp và cung cấp thông tin về vấn đề này.
Xem thêm:
Quy định về ghi tên sổ đỏ khi có chung quyền sử dụng đất
Những điểm mới cần chú ý về luật nhà ở, luật đất đai năm 2025
Khi nào đất không giấy tờ được cấp sổ đỏ?
1. Mua bán đất bằng giấy viết tay là gì?
“Mua bán đất bằng giấy viết tay” không phải là một thuật ngữ pháp lý mà là cụm từ được người dân sử dụng phổ biến và rộng rãi trong đời sống hàng ngày. Có thể hiểu “mua bán đất bằng giấy viết tay” là việc chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa người bán và người mua thông qua sự thỏa thuận bằng văn bản giữa các bên nhưng không được công chứng hay chứng thực bởi cơ quan nhà nước có thẩm quyền.

2. Mua bán đất bằng giấy viết tay có đăng ký cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được không?
Căn cứ vào Khoản 2 Điều 119 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về hình thức của giao dịch dân sự như sau:
“1. Giao dịch dân sự được thể hiện bằng lời nói, bằng văn bản hoặc bằng hành vi cụ thể.
- Trường hợp luật quy định giao dịch dân sự phải được thể hiện bằng văn bản có công chứng, chứng thực, đăng ký thì phải tuân theo quy định đó.”
Đồng thời, căn cứ vào điểm a Khoản 3 Điều 27 Luật đất đai 2024 quy định như sau: “Hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất phải được công chứng hoặc chứng thực, trừ trường hợp quy định tại điểm b khoản này”.
Trong khi đó, điểm b Khoản 3 Điều 27 Luật đất đai 2024 quy định như sau: “ Hợp đồng cho thuê, cho thuê lại quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, hợp đồng chuyển đổi quyền sử dụng đất nông nghiệp; hợp đồng chuyển nhượng, góp vốn bằng quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, tài sản gắn liền với đất mà một bên hoặc các bên tham gia giao dịch là tổ chức hoạt động kinh doanh bất động sản được công chứng hoặc chứng thực theo yêu cầu của các bên”
Như vậy, theo pháp luật quy định, hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất phải được lập thành văn bản và được công chứng hoặc chứng thực, trừ trường hợp hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất mà một bên hoặc các bên tham gia giao dịch là tổ chức hoạt động kinh doanh bất động sản.
Và do đó, căn cứ vào Điều 127 Bộ luật Dân sự 2015 “Giao dịch dân sự vi phạm quy định điều kiện có hiệu lực về hình thức thì vô hiệu”, về nguyên tắc, trường hợp mua bán đất bằng giấy viết tay, tức là hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất không được công chứng hay chứng thực thì hợp đồng đó sẽ bị vô hiệu do không tuân thủ về hình thức, dẫn đến không đăng ký cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được.

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp mua bán đất bằng giấy viết tay đều vô hiệu. Một số trường hợp mua bán đất bằng giấy viết tay được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất là:
Trường hợp thứ nhất:
Căn cứ khoản 5 Điều 137 Luật đất đai 2024: “Hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất có một trong các loại giấy tờ quy định tại các khoản 1, 2, 3 và 4 Điều này mà trên giấy tờ đó ghi tên người khác, kèm theo giấy tờ về việc chuyển quyền sử dụng đất, nhưng đến trước ngày Luật này có hiệu lực thi hành chưa thực hiện thủ tục chuyển quyền sử dụng đất theo quy định của pháp luật và đất đó không có tranh chấp thì được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất; việc thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật.”
Như vậy, nếu hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất mà có một trong các loại giấy tờ chứng minh quyền sử dụng đất quy định tại khoản 1, 2, 3 và 4 Điều 137 Luật đất đai 2024 và trên giấy tờ đó ghi tên người khác, kèm theo giấy tờ về việc mua bán đất, chưa thực hiện thủ tục sang tên trước ngày 01/8/2024 và đất đó không có tranh chấp thì được cấp Giấy giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Trường hợp thứ hai:
Căn cứ Khoản 6 Điều 137 Luật đất đai 2024, “Hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư được sử dụng đất theo bản án hoặc quyết định của Tòa án, quyết định hoặc phán quyết của Trọng tài thương mại Việt Nam, quyết định thi hành án của cơ quan thi hành án, quyết định giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai của cơ quan nhà nước có thẩm quyền đã được thi hành, văn bản công nhận kết quả hòa giải thành thì được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất; việc thực hiện nghĩa vụ tài chính theo quy định của pháp luật.”
Đồng thời, căn cứ vào Khoản 2 Điều 129 Bộ luật dân sự 2015 quy định như sau: Giao dịch dân sự đã được xác lập bằng văn bản nhưng vi phạm quy định bắt buộc về công chứng, chứng thực mà một bên hoặc các bên đã thực hiện ít nhất hai phần ba nghĩa vụ trong giao dịch thì theo yêu cầu của một bên hoặc các bên, Tòa án ra quyết định công nhận hiệu lực của giao dịch đó. Trong trường hợp này, các bên không phải thực hiện việc công chứng, chứng thực.
Từ những căn cứ trên, có thể thấy, trường hợp hai bên chỉ ký giấy viết tay để mua bán đất nhưng một bên hoặc các bên đã thực hiện ít nhất 2/3 nghĩa vụ, và Tòa án ra quyết định công nhận hiệu lực của giấy viết tay mua bán đất theo yêu cầu của một hoặc các bên thì bên mua đất sẽ có quyền sử dụng đất theo quyết định của Toà án và được cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
Qua bài viết trên đây, Luật Nguyễn Khuyến đã cung cấp những thông tin pháp lý về “Mua bán đất bằng giấy viết tay có đăng ký cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất được không?”. Nếu quý khách hàng còn vướng mắc pháp lý cần giải đáp, vui lòng liên hệ tới Luật Nguyễn Khuyến qua SĐT: 0947 867 365 (Luật sư Nguyễn Bỉnh Hiếu) để được Luật sư tư vấn chính xác và kịp thời. Luật Nguyễn Khuyến chân thành cảm ơn
29 Lượt xem