Khi ly hôn, việc tranh chấp quyền nuôi con là tranh chấp phổ biến và nhạy cảm, nhất là khi con còn quá nhỏ. Vậy người bố có thể giành quyền nuôi con dưới 36 tháng tuổi trong những trường hợp nào? Nếu người bố không muốn giao con cho mẹ trực tiếp nuôi theo quyết định của Tòa án thì phải làm thế nào? Trong bài viết dưới đây, Luật Nguyễn Khuyến sẽ cung cấp thông tin pháp lý cho quý bạn đọc về vấn đề này.
I. Việc nuôi con sau khi ly hôn thực hiện như thế nào?
Căn cứ theo Điều 81 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, sau khi ly hôn, cha mẹ vẫn có quyền, nghĩa vụ trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con chưa thành niên, con đã thành niên mất năng lực hành vi dân sự hoặc không có khả năng lao động và không có tài sản để tự nuôi mình theo quy định của Luật này, Bộ luật Dân sự và các luật khác có liên quan.
Vợ, chồng thỏa thuận về người trực tiếp nuôi con, nghĩa vụ, quyền của mỗi bên sau khi ly hôn đối với con; trường hợp không thỏa thuận được thì Tòa án quyết định giao con cho một bên trực tiếp nuôi căn cứ vào quyền lợi về mọi mặt của con; nếu con từ đủ 07 tuổi trở lên thì phải xem xét nguyện vọng của con.
Còn đối với trường hợp con dưới 36 tháng tuổi sẽ được giao cho mẹ trực tiếp nuôi, trừ trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con hoặc cha mẹ có thỏa thuận khác phù hợp với lợi ích của con.
Như vậy, sau ly hôn, cả cha và mẹ vẫn phải có trách nhiệm với con. Việc ai trực tiếp nuôi con ưu tiên do hai bên thỏa thuận, nếu không tự thỏa thuận được thì Tòa án quyết định theo nguyên tắc bảo vệ lợi ích tốt nhất của con, có thể xem xét đến nguyện vọng của con từ đủ 07 tuổi và ưu tiên giao con dưới 36 tháng tuổi cho mẹ.
II. Người bố có thể giành được quyền nuôi con dưới 36 tháng tuổi không?
Thông thường, con dưới 36 tháng tuổi được giao cho mẹ trực tiếp nuôi dưỡng. Tuy nhiên, người bố vẫn có thể giành quyền nuôi con dưới 36 tháng trong trường hợp sau đây:
1. Trường hợp hai bên có thỏa thuận
Theo khoản 2 Điều 81 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, nếu hai vợ chồng thống nhất để người bố nuôi con và thỏa thuận này phù hợp với lợi ích của con, Tòa án sẽ công nhận thỏa thuận đó. Khi đó, bố sẽ được quyền trực tiếp nuôi dưỡng con dưới 36 tháng tuổi.
2. Trường hợp người mẹ không đủ điều kiện nuôi con
Nếu hai bên không thỏa thuận được, người bố phải chứng minh người mẹ không đủ điều kiện trực tiếp nuôi con. Theo khoản 3 Điều 6 Nghị quyết 01/2024/NQ-HĐTP quy định các trường hợp người mẹ không đủ điều kiện để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con bao gồm:
-
- Người mẹ mắc bệnh hiểm nghèo hoặc bị bệnh nặng khác mà không thể tự chăm sóc bản thân hoặc không thể trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con;
- Người mẹ có thu nhập mỗi tháng thấp hơn một nửa tháng lương tối thiểu vùng tại nơi người mẹ đang cư trú và không có tài sản nào khác để trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con;
- Người mẹ không có điều kiện về thời gian tối thiểu để trực tiếp trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con.
Lưu ý: Ngay cả khi người mẹ rơi vào một trong các trường hợp nêu trên, nếu điều kiện trông nom, chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục con của người cha không tốt hơn điều kiện của người mẹ thì Tòa án vẫn sẽ quyết định giao con cho mẹ trực tiếp nuôi.
III. Trường hợp người bố không muốn giao con cho mẹ trực tiếp nuôi theo quyết định của Tòa án thì phải làm thế nào?
Trường hợp bản án, quyết định của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật và giao con cho người mẹ trực tiếp nuôi dưỡng mà người bố tự ý giữ con hoặc từ chối giao con thì hành vi này bị coi là không chấp hành bản án, quyết định và cản trở việc thi hành án. Khi đó, người mẹ có quyền yêu cầu cơ quan thi hành án dân sự cưỡng chế người bố giao con. Việc cưỡng chế giao người chưa thành niên cho người được giao nuôi dưỡng theo bản án, quyết định thực hiện theo quy định tại Điều 93 Luật Thi hành án dân sự 2025 như sau:
“1. Trường hợp cưỡng chế thi hành nghĩa vụ giao người chưa thành niên cho người được giao nuôi dưỡng thì khi ra quyết định cưỡng chế, Chấp hành viên ấn định thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày được thông báo hợp lệ để người phải thi hành án hoặc người đang trông giữ người chưa thành niên thực hiện.
Trước khi ra quyết định cưỡng chế, Chấp hành viên phối hợp với Ủy ban nhân dân cấp xã, các tổ chức, cá nhân có liên quan thuyết phục đương sự tự nguyện thi hành án.
2. Hết thời hạn đã ấn định mà người phải thi hành án hoặc người đang trông giữ người chưa thành niên không giao người chưa thành niên cho người được giao nuôi dưỡng thì Chấp hành viên đề nghị cơ quan có thẩm quyền truy cứu trách nhiệm hình sự về tội không chấp hành án.
3. Thủ tục cưỡng chế giao người mất năng lực hành vi dân sự, người có khó khăn trong nhận thức, làm chủ hành vi cho cá nhân hoặc tổ chức nuôi dưỡng thực hiện theo quy định tại khoản 1 và khoản 2 Điều này.”
Như vậy, Chấp hành viên sẽ ấn định thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày được thông báo hợp lệ để người bố tự nguyện thực hiện, đồng thời phối hợp với Ủy ban nhân dân cấp xã và các tổ chức, cá nhân có liên quan để thuyết phục. Hết thời hạn này mà người bố vẫn không giao con thì Chấp hành viên đề nghị cơ quan có thẩm quyền truy cứu trách nhiệm hình sự về tội không chấp hành án.
Ngoài ra, nếu không đồng ý với việc con ở với mẹ, người bố chỉ có thể yêu cầu Tòa án giải quyết việc thay đổi người trực tiếp nuôi con theo Điều 84 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, chứ không được tự ý giữ con hoặc từ chối giao con khi bản án, quyết định đã có hiệu lực.
Qua bài viết trên đây, Luật Nguyễn Khuyến đã cung cấp những thông tin pháp lý về “Người bố có thể giành quyền nuôi con dưới 36 tháng tuổi trong những trường hợp nào? Nếu người bố không muốn giao con cho mẹ trực tiếp nuôi theo quyết định của Tòa án thì phải làm thế nào?”. Nếu quý khách hàng còn vướng mắc pháp lý cần giải đáp, vui lòng liên hệ tới Luật Nguyễn Khuyến qua SĐT: 0947 867 365 (Luật sư Nguyễn Bỉnh Hiếu) để được Luật sư tư vấn chính xác và kịp thời. Luật Nguyễn Khuyến chân thành cảm ơn!
6 Lượt xem
